Portekiz’de konut sorunuyla çatışan protestolar, Avrupa genelindeki gündemi etkiliyor

Portekiz’in bazı bölgelerinde güçlü etkili olan birkaç adıyla); bilinen fırtına, okul ve iş yerlerini kapatmaya zorladı; kendi gibi yürüyüş yapmak isteyenleri engelledi, ancak Lizbon’un Rossio Meydanı’nda yaşama hakkı için çadır kuran eylemcilerin son bir geceyi bu çadırlarda geçirmesine engel. İnsanca yaşam hakkı üzerine mücadele eden “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa) hareketi, Charles fırtınası nedeniyle nihayet çadırları kaldırma adımı verdi; fakat farklı etkinlik ve düzenlenen direniş süreç devam ediyor. Web Zirvesi eş zamanlı olarak Çadır Zirvesi düzenleniyor; bu sembolik belirtisi de çadır oluyor. Tepkiler şu çelişkiye odaklanıyor: Lizbon bir yandan saray gibi turizm cennetleri sürekli övülerek ayrıca özellikle genç neslinin maaşları kirasını karşılamıyor.

Barınma temel bir hak mı, değil mi?

İçme suyuna erişim, sağlık ve eğitim hizmetleri birer toplumsal temel insan hakları mıdır? Peki, insanca yaşanabilecek bir evin kirasını karşılayabilecek gelire sahip olmak toplumsal hak değil? Başkentte haftalarca devam eden kültürel eylemi, bu önemli soruyu Avrupa’nın merkezinde yeniden gündeme taşıdı. Söz konusu sadece bir tane barınma krizi olmaktan öte; konut öncelikli bir|en) hakkı sayılmasını güvence altına almak için verilen kapsamlı mücadele.

Avrupa’da barınma krizine karşı ortak tepki

Gösteriler; Komşu ülkelerde düzenlenen benzer eylemler ile birlikte, Fransa’daki ve Almanya’da hükümetlerin mali politikalarına gösterilen karşılıklar da büyüyor. Artan konut enflasyonu tüm Avrupa’da bir öfke yaratıyor. 10 Ekim’de özellikle başlatılan konut hakları protestoları başkente düştü; Rossio meydanında ve Porto'daki Praça D. João I’de barınma alanları yükselirken. Protestocular, kiracıların eşyalarının tahliyesini kolaylaştıran yasa çekilmesini talep ediyor. Yeni kira fiyatları yasası, merkez sağ hükümetin sorunu artıracak. Gençler başta çok etkilendi ve 2015’ten beri konut ücretleri ülke geneli oranıyla yüz altmış dokuz artmış durumda. Portekiz’in başka şehirleri yüzde 180 ve başkent ise yüz seksen altı. Portekiz Bankası’na göre ülke geniş alanda üç yüz bin ev açığı mevcut. 2011’de ekonominin finansal çatısı sırasında destek sağlayan Avrupa Komisyonu, ECB ve IMF; devlet harcamalarına kısıtlama uyguladı. Bu nedeniyle gelişmeler büyük ölçüde özel sektöre devredildi. Yüksek turist akışının kira bedeli artmasında büyük payı dır. Ancak merkez sağ politikaları yapılan gösterileri baskı ve müdahale yöntemleriyle yoğunca karşılık. 25 Ekim’de polis çadır alanlarını dağıttı; gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. 1 Kasım’da yeni müdahale gerçekleşti. Bu hareketin slogan oldukça tesirli: “Ödemek ödeyemiyor musun? Tenda getir”. Konut bulamayan insanlar, yaşanabilirlik krizini kınama etmek için meydanlarda geçici barınak kurdular; hükümet düzenli o çadırları kaldırıyor. Protestocular çadırları sökse de toplumsal direniş sürecek çünkü polis müdahalesi barınma krizini halletmeyecek.