Avrupa Parlamentosu, yapay zeka yasasını ezici çoğunlukla onayladı
![](https://tazehaberler.com.tr/wp-content/uploads/2024/03/1200x675_cmsv2_14d3e008-ab9f-5411-93a8-e713957fcbcd-8303346-780x470.jpg)
Yapay Zeka Kanununa göre makine öğrenimi sistemleri, topluma getirdikleri potansiyel riske göre dört ana kategoriye ayrılacak.
Avrupa Parlamentosu (AP), yapay zeka kullanımını düzenlemeyi amaçlayan kuralları içeren tasarıyı ezici çoğunlukla onayladı.
Avrupa Parlamentosu Genel Kurulunda yapılan oylamada 523 “evet” oyu, 46 “hayır” oyu ve 49 “çekimser” oyu elde edildi.
AB Konseyi’nin onayını alması gereken yasa, önümüzdeki yıldan itibaren kademeli olarak yürürlüğe girecek.
Tasarının raportörlerinden İtalyan sosyalist milletvekili Brando Benifei, düzenlediği basın toplantısında, hazırlanan metnin AP tarafından onaylanmasını “tarihi bir gün” olarak nitelendirdi.
Benifei, şunları söyledi: “Yapay zekanın güvenli ve insan odaklı gelişimi için yolu net bir şekilde ortaya koyan dünyadaki ilk düzenlemeye sahibiz. Artık elimizde parlamentonun önceliklerini yansıtan bir metin var. Şimdi asıl mesele, uygulama ve işletme ve kurumlara uyumun yanı sıra işyeri koşulları, yapay zeka ve diğer ayrıntılarla ilgili “Bu konuda daha fazla mevzuat üzerinde çalışıyoruz” dedi.
Tasarının diğer raportörü Romanya’daki Dragoş Tudorache, aynı konferansta AB’nin kuralların küresel etkisini sağlamak için diğer ülkelerle işbirliği yapacağını söyledi.
Tudorache, “Bu ortak kuralların nasıl teşvik edileceği ve benzer düşüncelere sahip taraflarla yönetişimin nasıl oluşturulacağı konusunda başkalarıyla birlikte çalışmaya açık olmalıyız” dedi.
Yapay Zeka Kanununa göre makine öğrenimi sistemleri, topluma getirdikleri potansiyel riske göre dört ana kategoriye ayrılacak.
Sonuç olarak, yüksek riskli olduğu değerlendirilen sistemler, AB pazarına girmeden önce uygulanacak katı kurallara tabi olacak.
Yapay zekaya ilişkin genel kurallar, Mayıs 2025’te yürürlüğe girdikten bir yıl sonra, yüksek riskli sistemlere ilişkin yükümlülükler ise üç yıl içinde uygulamaya konulacak.
Bunlar, Avrupa Komisyonu’nun yapay zeka departmanı tarafından desteklenen ulusal yetkililerin denetimi altında olacak. Ulusal gözetim ajanslarının oluşturulması artık Üye Devletlere bırakılacaktır.
Avrupa Komisyonu’ndan bir temsilci euronews’e yaptığı açıklamada, ülkelerin bu müfettişleri atamak için 12 ayları olduğunu söyledi.
Bu arada AB’nin dijital teknolojiyi desteklemek amacıyla kurduğu “Dijital Avrupa”nın başkanı Cecilia Bonefeld-Dahl, bugünkü oylamaya ilişkin yaptığı açıklamada şirketlerin Avrupa’da kalmasını sağlamak için daha fazla şey yapılması gerektiğini söyledi.
Bonefeld-Dahl, “Bugün yapay zekaya yapılan küresel yatırımın yalnızca %3’ü AB’den geliyor; yapay zekaya yapılan özel yatırım ABD’de yaklaşık 14 kat, Çin’de ise beş kat daha yüksek.” dedi. dedi.
Bonefeld-Dahl, küresel yapay zeka pazarının 2030 yılına kadar 1,5 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini ve Avrupalı şirketlerin bürokrasiye takılmadan bu pazardan yararlanabilmesi gerektiği konusunda uyardı.
Avrupa Tüketici Örgütü (BEUC) genel müdür yardımcısı Ursula Pachl, yasanın kabul edilmesini memnuniyetle karşıladığını ve tüketicilerin aynı yapay zeka sisteminden zarar görmeleri halinde toplu tazminat taleplerini desteklemelerine yardımcı olacağına dair güvence verdiğini söyledi.
Mevzuatın tüketicileri korumaya yönelik daha ileri gitmesi gerektiğini vurgulayan Pachl, şunları söyledi: “Ancak Avrupa Komisyonu ve ulusal hükümetler için en önemli öncelik, bu mevzuatı gecikmeden uygulamaya koyarak ve tüketicileri korumak için gerekli kaynakları sağlayarak bu konuyu ciddiye aldıklarını göstermek olmalıdır. Kanunun uygulanmasıdır” dedi.
Kanun ne sağlıyor?
Kanuna göre AB ülkelerinde kullanılacak yapay zeka sistemlerinin güvenli olması ve Birliğin temel hak ve değerlerine saygılı olması gerekiyor.
Yapay zeka sistemleri, topluma zarar verme ihtimaline dayalı “risk temelli” bir yaklaşımla düzenlenecek.
Yüksek riskli yapay zeka sistemlerine daha sıkı düzenlemeler getirilecek.
Sınırlı riskli yapay zeka sistemleri, kullanıcıların bilinçli kararlar alabilmesi için içeriğin yapay zeka tarafından oluşturulduğunu açıkça bildirecek. Bu sistemler hafif şeffaflık yükümlülüklerine tabi olacaktır.
Çeşitli yüksek riskli yapay zeka sistemlerine izin verilecek, ancak yüksek riskli yapay zeka sistemleri için AB pazarına erişim bir dizi katı kural ve yükümlülüğe tabi olacak.
Yapay zekanın bazı kullanımlarındaki risk “kabul edilemez” sayılacak ve bu sistemler AB’de yasaklanacak.
Bilişsel davranışsal manipülasyon, yüz görüntülerinin internetten veya kapalı kamera sistemlerinden hedefsiz olarak alınması, işyerinde ve eğitim kurumlarında duygu tanıma, sosyal puanlama, cinsel yönelim veya dini inançlar gibi hassas verileri çıkarmak için biyometrik sınıflandırma.
Kolluk kuvvetleri faaliyetlerinde yapay zekayı kullanabilecek. Acil durum prosedürü kapsamında kolluk kuvvetleri, normalde uygunluk değerlendirme prosedürünü geçemeyen yüksek riskli bir yapay zeka aracını kullanabilecek.
Kuralları ihlal eden şirketlere büyük para cezaları verilecek
Polis birimleri, istisnai ve gerekli hallerde önceden izin alınarak halka açık alanlarda gerçek zamanlı uzaktan biyometrik kimlik belirleme sistemlerini kullanabilecek. Bu tür yapay zeka sistemlerinin kullanımı, terör saldırıları, mevcut veya öngörülebilir tehditlerin önlenmesi ve en ciddi suçlardan şüphelenilen kişilerin aranması gibi durumlarla sınırlı olacak.
Video, metin, resim oluşturma, başka bir dil konuşma, bilgisayar kodu hesaplama veya yazma gibi çok çeşitli görevleri yerine getirebilecek büyük sistemlere özel kurallar getirilecek. Bu genel amaçlı yapay zeka sistemlerinin, piyasaya sürülmeden önce çeşitli şeffaflık yükümlülüklerine uyması garanti edilecektir.
Kuralları ihlal eden şirketlere büyük para cezaları verilecek.
Yasayla birlikte Google’ın yapay zeka modeli Gemini ve ChatGPT gibi yapay zeka teknolojileri katı kurallara tabi olacak.